పట్టాలెక్కని కొత్త కారిడార్లు.. మెట్రో విస్తరణకు రాజకీయ, పరిపాలనా బ్రేకులు!

హైదరాబాద్: దేశంలో వేగంగా విస్తరిస్తున్న మెట్రో రైలు నెట్‌వర్క్‌ల జాబితాలో ఒకప్పుడు అగ్రస్థానంలో నిలిచిన హైదరాబాద్ ఇప్పుడు విస్తరణ విషయంలో వెనుకబడుతోంది. 2017లో తొలి దశ పూర్తయిన తర్వాత నగరంలో ఒక్క కొత్త మెట్రో కారిడార్ కూడా నిర్మాణ దశలోకి వెళ్లకపోవడం నగరాభివృద్ధిపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది. కేంద్ర–రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య సమన్వయ లోపం, పరిపాలనా ఆలస్యం, సాంకేతిక అభ్యంతరాలు కలిసి రెండో దశ మెట్రో ప్రాజెక్టును ఏళ్లుగా నిలిపివేసిన పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. 2012లో ప్రారంభమైన తొలి దశలో మూడు కారిడార్లలో సుమారు 72 కిలోమీటర్ల మేర మెట్రో నిర్మాణం చేపట్టగా, 2017 నవంబరులో ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చింది. ప్రస్తుతం దాదాపు 69 కిలోమీటర్ల నెట్‌వర్క్‌పై రోజుకు సుమారు 1,100 మెట్రో సర్వీసులు నడుస్తుండగా, సగటున 4.60 లక్షల నుంచి 4.80 లక్షల మంది ప్రయాణికులు ఈ సేవలను వినియోగిస్తున్నారు. నిర్వహణ పరంగా హైదరాబాద్ మెట్రో దేశంలో ఇప్పటికీ కీలక స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ, విస్తరణలో మాత్రం ఇతర మహానగరాలు దూసుకుపోవడంతో నగరం వెనుకబడింది. ఒకప్పుడు ఢిల్లీ తర్వాత రెండో అతిపెద్ద మెట్రో నెట్‌వర్క్‌గా నిలిచిన హైదరాబాద్‌ను, బెంగళూరు, పుణె, నాగ్‌పూర్, అహ్మదాబాద్ వంటి నగరాలు రెండో, మూడో దశల విస్తరణతో అధిగమించాయి. గత ఎనిమిదేళ్లలో కొత్త నిర్మాణ పనులు ప్రారంభం కాకపోవడం వల్ల మెట్రో అభివృద్ధి సూచికల్లో హైదరాబాద్ స్థానం క్రమంగా దిగజారింది. రెండో దశలో ప్రతిపాదించిన ఏడు కారిడార్లలో మొత్తం 122.9 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరణ పూర్తయితే నగరంలోని మొత్తం మెట్రో నెట్‌వర్క్ 191.9 కిలోమీటర్లకు చేరుతుంది. దీంతో 143 స్టేషన్ల ద్వారా నగరంలోని ప్రధాన ప్రాంతాలకు అనుసంధానం ఏర్పడి, ట్రాఫిక్ ఒత్తిడి తగ్గడంతో పాటు కాలుష్య నియంత్రణకు కూడా ఊతమిస్తుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అయితే ఈ ప్రాజెక్టు ఆమోద ప్రక్రియలోనే నిలిచిపోయింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రాన్ని అనుమతుల కోసం కోరుతున్నప్పటికీ, డీటైల్డ్ ప్రాజెక్ట్ రిపోర్ట్ (DPR)లో సాంకేతిక లోపాలు ఉన్నాయని కేంద్ర స్థాయిలో అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయని సమాచారం. మరోవైపు, కేంద్ర–రాష్ట్రాల మధ్య రాజకీయ సమన్వయం లేకపోవడం కూడా నిర్ణయాల వేగాన్ని ప్రభావితం చేస్తోందన్న అభిప్రాయాలు వినిపిస్తున్నాయి. అయితే ఈ అంశంపై అధికారికంగా ఇరు ప్రభుత్వాలు పరస్పరం బాధ్యతను నిర్ధారించలేదు. గ్రేటర్ హైదరాబాద్ జనాభా ఇప్పటికే కోటి దాటిన నేపథ్యంలో, రానున్న దశాబ్దంలో ట్రాఫిక్ సమస్య మరింత తీవ్రం కానుందనే అంచనాలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మెట్రో విస్తరణ కేవలం మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టు మాత్రమే కాకుండా, నగర భవిష్యత్ రవాణా వ్యూహంలో కీలక భాగంగా మారింది. అందువల్ల రాజకీయ భేదాభిప్రాయాలకు అతీతంగా కేంద్రం, రాష్ట్రం సమన్వయంతో ముందుకు సాగితేనే రెండో దశకు వేగం చేకూరే అవకాశం ఉందని పట్టణాభివృద్ధి నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.