సముద్ర గర్భంలో ఇంధన వేట.. రూ.84,084 కోట్ల 'సముద్ర మంథన్'కు కేంద్రం గ్రీన్ సిగ్నల్.. దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించే మాస్టర్ ప్లాన్

భారత్ ఇంధన రంగంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో కీలక అడుగు వేసింది. రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న ముడి చమురు, సహజ వాయువు దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించేందుకు కేంద్ర మంత్రి మండలి రూ.84,084 కోట్ల భారీ వ్యయంతో *'సముద్ర మంథన్' జాతీయ ఆఫ్షోర్ ఇంధన అన్వేషణ పథకానికి* ఆమోదం తెలిపింది. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర కేబినెట్ సమావేశంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం ద్వారా, సముద్ర గర్భంలో దాగి ఉన్న ఇంధన వనరులను వెలికితీసే ప్రయత్నాలకు కేంద్రం మరింత వేగం ఇచ్చింది. ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో మూడో అతిపెద్ద చమురు వినియోగ దేశంగా భారత్ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, దేశీయ ఉత్పత్తి మాత్రం క్రమంగా తగ్గుతోంది. ముంబై హై, అస్సాం వంటి పాత చమురు క్షేత్రాల్లో ఉత్పత్తి క్షీణించడంతో విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడే పరిస్థితి మరింత పెరిగింది. 2014-15లో చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటం 78.5 శాతంగా ఉండగా, 2025-26 నాటికి అది 88.7 శాతానికి చేరడం ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారింది. అదే సమయంలో ముడి చమురు దిగుమతులు 189.4 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల నుంచి 245.3 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులకు పెరిగాయి. సహజ వాయువుతో కలిపి మొత్తం ఇంధన అవసరాల్లో 80 శాతానికి పైగా విదేశీ సరఫరాలపైనే దేశం ఆధారపడుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో రూపొందించిన 'సముద్ర మంథన్' పథకం కేవలం చమురు, గ్యాస్ అన్వేషణకే పరిమితం కాకుండా, దేశ ఇంధన భద్రతను బలోపేతం చేసే దీర్ఘకాలిక వ్యూహంగా ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. 2031 మార్చి వరకు అమలయ్యే తొలి దశ ప్రణాళికకు రూ.84,084 కోట్లను కేటాయించారు. ఇందులో అత్యాధునిక సీస్మిక్ సర్వేలు, సముద్ర గర్భంలోని భూగర్భ సమాచార సేకరణకు రూ.28,534 కోట్లు, 60 లోతైన సముద్ర అన్వేషణ బావుల తవ్వకాలకు రూ.43,200 కోట్లు కేటాయించారు. ప్రతి అన్వేషణ బావికి ప్రభుత్వం గరిష్ఠంగా రూ.675 కోట్ల వరకు లేదా మొత్తం వ్యయంలో 50 శాతానికి పైగా ఆర్థిక సహాయం అందించనుంది. అదే సమయంలో ఆఫ్షోర్ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి రూ.10,000 కోట్లు, దేశీయంగా అవసరమైన పరికరాలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం తయారీని ప్రోత్సహించేందుకు మరో రూ.2,000 కోట్ల ప్రత్యేక నిధిని కేటాయించడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రత్యేకతగా నిలుస్తోంది. దీని ద్వారా దేశీయ తయారీ రంగానికి కూడా కొత్త అవకాశాలు లభించే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వ అంచనాల ప్రకారం ఈ ప్రాజెక్టు విజయవంతమైతే ప్రస్తుతం సుమారు 62 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులుగా ఉన్న దేశీయ చమురు, గ్యాస్ ఉత్పత్తి 80 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. దీంతో విదేశీ మారక ద్రవ్య వ్యయం తగ్గడమే కాకుండా, ప్రతి ఏడాది సుమారు రూ.1 లక్ష కోట్ల వరకు దిగుమతి భారం తగ్గుతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. అంతేకాకుండా ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు, అత్యాధునిక సాంకేతికత, ఉపాధి అవకాశాలు, సముద్ర అన్వేషణ రంగంలో దేశ సామర్థ్యం కూడా పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం విశ్వసిస్తోంది. అయితే ఈ ప్రాజెక్టు విజయాన్ని నిర్ణయించేది కేవలం భారీ నిధుల కేటాయింపే కాదు. సముద్ర గర్భంలోని ఇంధన నిల్వలను గుర్తించడం, వాణిజ్యపరంగా లాభదాయకంగా వెలికితీయడం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, పెట్టుబడుల నిర్వహణ, ఆధునిక సాంకేతిక సామర్థ్యం వంటి అంశాలు కూడా కీలకంగా మారనున్నాయి. అందువల్ల 'సముద్ర మంథన్' భారత్ ఇంధన రంగ చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలుస్తుందా లేదా అనేది రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఈ ప్రాజెక్టు అమలుపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది