పీఓకేపై కేంద్రం మౌనం ఎందుకు? ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా ప్రశ్నల వెనుక రాజకీయ, దౌత్య కోణాలు

జమ్మూకాశ్మీర్ రాజకీయాల్లో మరోసారి పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ (పీఓకే) అంశం చర్చనీయాంశమైంది. నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ అధినేత, జమ్మూకాశ్మీర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా కేంద్ర ప్రభుత్వ వైఖరిపై పలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. పీవోకేను భారత్ తన అంతర్భాగంగా పేర్కొంటున్న నేపథ్యంలో, అక్కడ చోటుచేసుకుంటున్న హత్యలు, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనల ఆరోపణలు, ప్రజల ఇబ్బందులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎందుకు స్పందించడం లేదని ఆయన ప్రశ్నించారు. ఇటీవల పీవోకేలో జరిగిన పరిణామాలపై స్పందించిన ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా, "ఆ ప్రాంతం నిజంగానే భారతదేశంలో భాగమైతే అక్కడి ప్రజల భద్రత, హక్కుల విషయంలో కూడా భారత్ తన అభిప్రాయాన్ని స్పష్టంగా వ్యక్తం చేయాలి" అని వ్యాఖ్యానించారు. హత్యలు, హింసాత్మక ఘటనలు, మానవ హక్కుల సమస్యలపై కేంద్రం అధికారికంగా స్పందించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ అంశాన్ని తాను పలుమార్లు ప్రధానమంత్రి, విదేశాంగ మంత్రికి లేఖల ద్వారా తెలియజేశానని ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా వెల్లడించారు. అలాగే ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల సంస్థలు పీవోకే పరిస్థితిని పరిశీలించి, అక్కడి ప్రజల సమస్యలపై దృష్టి సారించాలని కోరినట్లు తెలిపారు. అంతర్జాతీయ స్థాయిలోనూ ఈ అంశంపై చర్చ జరగాలని ఆయన అభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు. జమ్మూకాశ్మీర్ అంతర్గత పరిస్థితులపైనా ఆందోళన పీవోకే అంశంతో పాటు జమ్మూకాశ్మీర్లో కొనసాగుతున్న విద్యార్థుల ఉద్యమాలు, నిరుద్యోగం, యువతలో పెరుగుతున్న మాదకద్రవ్యాల వినియోగం, భద్రతా దళాల చర్యలపై కూడా ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. విద్యార్థులు లేవనెత్తుతున్న సమస్యలను ప్రభుత్వం చర్చల ద్వారా పరిష్కరించాలని సూచించిన ఆయన, హామీలు అమలు చేయకుండా విద్యార్థులపై ఎఫ్ఐఆర్లు నమోదు చేయడం, అరెస్టులు చేయడం వంటి చర్యలు ఉద్యమాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసే అవకాశముందని హెచ్చరించారు. న్యాయమైన డిమాండ్ల కోసం విద్యార్థులు వెనక్కి తగ్గే పరిస్థితి లేదని పేర్కొన్నారు. రాజకీయ విశ్లేషణ ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా వ్యాఖ్యలు రెండు కీలక అంశాలను ముందుకు తెస్తున్నాయి. మొదటిది పీవోకేపై భారత ప్రభుత్వ అధికారిక వైఖరి, రెండోది జమ్మూకాశ్మీర్లోని ప్రస్తుత సామాజిక-రాజకీయ పరిస్థితులు. భారత్ పీవోకేను రాజ్యాంగపరంగా తన భూభాగంలో భాగంగా పేర్కొంటున్నప్పటికీ, ఆ ప్రాంతం ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్ పరిపాలనలో ఉంది. అందువల్ల అక్కడి పరిణామాలపై భారత్ చేసే ప్రతి వ్యాఖ్య దౌత్యపరంగా సున్నితమైన అంశంగా పరిగణించబడుతుంది. మరోవైపు, జమ్మూకాశ్మీర్లో యువత ఎదుర్కొంటున్న నిరుద్యోగం, మాదకద్రవ్యాల సమస్యలు, విద్యార్థి ఉద్యమాలు వంటి అంశాలను కూడా ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా ప్రస్తావించడం ద్వారా స్థానిక సమస్యలను జాతీయ చర్చలోకి తీసుకురావాలని ప్రయత్నించినట్లు రాజకీయ పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు. ముగింపు పీవోకేపై కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పందించాలన్న ఫరూఖ్ అబ్దుల్లా డిమాండ్ రాజకీయంగా కొత్త చర్చకు దారితీసింది. ఒకవైపు సార్వభౌమత్వానికి సంబంధించిన అంశాలు, మరోవైపు మానవ హక్కుల కోణం—ఈ రెండింటి మధ్య సమతుల్యత ఎలా ఉండాలన్న ప్రశ్న మరోసారి ముందుకు వచ్చింది. భవిష్యత్తులో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ అంశంపై ఎలాంటి అధికారిక వైఖరి వెల్లడిస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.